Kategorie
Kalendarz

Hołubiec, Mercik, Techniki i tajniki_1992

Strona główna » Wydawnictwa » Publikacje IBS PAN » Hołubiec, Mercik, Techniki i tajniki_1992

Istotą demokracji jest wybór. W społeczeństwie demokratycznym mogę dokonać wyboru między jednym progra­mem a drugim, między jedną partią a drugą, między jednym człowiekiem a drugim. Mój pojedynczy głos obywatela - członka rady, komisji czy parlamentu - niewiele jeszcze znaczy, ale jest nas wielu i nasze głosy składają się na kolektywną wolę większości. Brzmi to pięknie i prosto, ale tu właśnie zaczyna się problem: jak tę kolektywną wolę większości odczytać?

Najostrzej ten problem występuje w przypadku, gdy mamy do wyboru jedną z kilku opcji, a głosy są silnie rozstrzelone. Aby uzmysłowić dramatyzm tej sytuacji, Autorzy dają we wprowadzeniu żartobliwy przykład stuosobowej wycieczki, która mając w restauracji 5 dań do wyboru, dzieli swoje głosy tak: 48-22-6-1-23. Okazuje się, że chcąc zamówić jedno tylko danie dla wszystkich, pilot wycieczki przez podsuwanie odpowiednich alternatyw do wyboru, np. jarskie - mięsne, z ziemniakami - bez ziemniaków itp., może doprowadzić do wskazania niemal każdego dania, nawet tego, za którym początkowo opowiedziało się zaledwie 6 osób.

Brzmi to niewiarygodnie, ale tak jest (proszę czytać dalej!). Tymczasem wiedza społeczeństwa na temat sposobów interpretacji głosowania, a więc sposobów wskazywania ostatecznego rezultatu, jest bardzo skromna. W swojej bezradności potrafimy reagować gniewnym oskarżeniem o manipulację. I rzeczywiście - niejednokrotnie bywaliśmy przedmiotem takiej manipulacji (niedawno prof. Wrzesiński ofiarował mi kopię wydobytego z byłego Archiwum KC PZPR dokumentu pt. &bdquoAnaliza systemu d'Honta&rdquo, zawierającego instrukcję takie­go postępowania, „... aby poszczególne listy otrzymały takie ilości mandatów, jakie zostały przed tym założone...&rdquo). Najlep­szą obroną jest jednak nie bunt, lecz wiedza.

Okazuje się, że problem podejmowania decyzji grupowych jest już sporą dziedziną wiedzy, blisko związaną z teorią decyzji, teorią zarządzania i badaniami operacyjnymi, nie mówiąc o praktyce politycznej. Autorzy zajmują się tymi zagadnieniami od lat.

Pierwszy z nich, Jerzy W. Hołubiec, jest profesorem Instytutu Badań Systemowych PAN w Warszawie, drugi, Jacek W. Mercik - adiunktem Instytutu Organizacji i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej. Obaj mają na koncie oryginalny dorobek w tym zakresie.

Problem jest więc bardzo ważny i dobrze się stało, że tworząca się w naszym kraju nowa elita polityczna ma okazję się z nim zapoznać dzięki Autorom, którzy tymi sprawami zajmują się profesjonalnie. W niniejszej książce można przeczytać o podstawowych technikach głosowania (Condorceta, Bordy, technice większościowej i aprobującej), poznać ich zalety i wady, można się dowiedzieć, jak przeprowadzić ich badania analityczne i symulacyjne, a także jak obliczać podział mandatów po wyborach (metoda d?Honta, Saint-Lague'a), można wreszcie poznać problemy, jakie stają przed badaczami, i wyrobić sobie zdanie na temat wagi i znaczenia omawianych zagadnień. Pozostaje więc tylko życzyć, by książka zyskała sobie wielu czytelników.

 

prof. dr hab. Roman Duda

Senator RP Kadencji 1989-1991

Strona główna
Wydarzenie

Instytut Badań Systemowych
Polskiej Akademii Nauk

ul. Newelska 6
01-447 Warszawa, Polska
tel. +48 22 38 10 100
fax +48 22 38 10 105
e-mail: ibs at ibspan dot waw dot pl
http://www.ibspan.waw.pl
BIP
Projektowanie stron www